JAARVERSLAG 2020


VIT-HULP BIJ MANTELZORG 

JAARVERSLAG  2020

 

 

 


 

 

» VOORWOORD «

 

Het jaar 2020 was ook voor VIT-hulp bij mantelzorg een buitengewoon jaar. De corona-pandemie en de maatregelen om deze te beteugelen hebben grote invloed gehad -en hebben die nog- op de inzet van mantelzorgers en daarmee ook op de inzet van de medewerkers van onze organisatie.
Daarbij heeft het veiligstellen van de ondersteuning van onze mantelzorgers voortdurend voorop gestaan. Dit heeft veel gevraagd van de creativiteit en flexibiliteit van onze consulenten en ondersteunende medewerkers. Op deze plaats wil ik ook al onze vrijwilligers en vrijwillige coördinatoren bedanken voor hun medewerking tijdens het afgelopen jaar. Ondanks alle beperkingen hebben zij weer hun beste beentje voorgezet. Tot welke mooie resultaten dit heeft geleid leest u verderop in dit jaarverslag.
Omdat wij onze primaire aandacht hebben laten uitgaan naar de praktische ondersteuning van mantelzorgers en hun zorgvragers is de beleidsontwikkeling gedurende het afgelopen jaar gaandeweg naar het tweede plan verschoven.

De vooruitzichten voor het krijgen van grip op het coronavirus in 2021 zijn gunstig, met name vanwege het beschikbaar zijn van effectieve vaccins. Daardoor ontstaat perspectief op het voorzichtig weer oppakken van allerlei vormen van dienstverlening die, als gevolg van maatregelen door RIVM en kabinet, tijdelijk moesten worden gestaakt of op alternatieve wijze moesten uitgevoerd door zowel VIT als andere ondersteunende organisaties.
Hopelijk kunnen we als zorgzame samenleving de ernstige gevolgen van de corona-pandemie voor zowel zorgvragers en mantelzorgers als jongeren en ouderen verder intomen
Daarbij wijs ik u op het rapport ‘De maatschappelijke waarde van mantelzorg’, dat onlangs door MantelzorgNL is gepubliceerd. Dit bevat enkele bemoedigende resultaten uit een uitgebreid en gedegen onderzoek naar de kosten en baten van mantelzorg in Nederland. De conclusies dat mantelzorg een totale waarde van 32 tot 44 miljard euro vertegenwoordigt en dat de vervangingswaarde van de mantelzorg 70 tot 100 procent hoger blijkt te zijn dan de kosten, vormen een mooie impuls voor iedereen die zich richt op de ondersteuning van mantelzorgers. Het is dan ook van groot belang om de samenwerking tussen alle partijen die betrokken zijn bij de creatie en instandhouding van dit enorme maatschappelijke kapitaal op een effectieve wijze te organiseren.
Ten tijde van de totstandkoming van dit jaarverslag is helder geworden dat VIT-hulp bij mantelzorg als organisatie hier na 1 oktober 2021 geen bijdrage meer aan kan leveren. Wij vertrouwen echter op de gemeentelijke aandacht en ondersteuning voor deze onmisbare doelgroep.

 

 

 

Ben Rikhof

Lichtenvoorde, maart 2021

 

 

 


 

» INLEIDING «

 

Sinds 2015 baseert VIT-hulp bij mantelzorg haar dienstverlening op het Model Informele Zorg. Dit model, destijds gemaakt door MantelzorgNL, VWS en de VNG is richtinggevend voor de wettelijke taak van de gemeenten binnen de Wmo: de ondersteuning van mantelzorgers. Het model kent vier doelen: vinden, versterken, verlichten en verbinden.

Het uitgangspunt daarbij was en is dat mantelzorgers en zorgvrijwilligers op eigen wijze kunnen zorgen voor een ander. Want wie kan zorgen op een manier die goed bij het eigen leven past, zal langer, beter en gezonder voor een ander kunnen zorgen. In de toelichting wordt als uitgangspunt voor het bereiken van de vier doelen de lokale samenwerking genoemd; deze samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders, werkgevers en (welzijns) organisaties is nodig om deze doelen te bereiken. Dit model heeft aan actualiteit niets ingeboet; mantelzorgers vinden om ze te kunnen versterken en hun taken te verlichten, onder andere door de samenwerking, de verbinding te zoeken met derden is een continue proces.  

Aan de hand van de vier doelen doen wij u daarom verslag van onze werkzaamheden in 2020 waarin alles door corona toch anders moest en ging. Terugkijkend waren belangrijke speerpunten voor ons het informeren van mantelzorgers, aandacht geven door outreachend te werken en individuele ondersteuning waar dat nodig en mogelijk was. U zult dit terugvinden in dit verslag. Daarbij waren er enkele perioden waarin de reguliere dienstverlening nog (gedeeltelijk) kon plaatsvinden, maar helaas langere perioden waarin door de corona al onze groepsactiviteiten moesten worden geschrapt.


                                                                                    Alles moest anders, alles ging anders!

 

 


 

»VINDEN«

 

Vinden is voorwaarde voor het versterken, verbinden en verlichten. Het begint met mensen in beeld krijgen en eindigt bij het bereiken van de mantelzorgers.

De ondersteuning van mantelzorgers begint dus bij het vinden van de mantelzorgers.

Mensen zorgen echter voor hun naasten zonder dat ze beseffen dat ze daarmee mantelzorger zijn. Zij zien zichzelf in de eerste plaats als partner, ouder, vader, moeder of kind die vanzelfsprekend vanuit deze persoonlijke band de zorg op zich neemt.

Aan VIT de taak om deze herkenning te bewerkstelligen. Daarbij hebben we lokale partners als gemeenten en zorg- en welzijnsaanbieders nodig. Dat zijn de vindplaatsen voor VIT; wanneer iemand hulp of zorg nodig heeft zijn dat de plekken waar ze deze hulp of zorg zoeken. Dan is of komt meestal ook de naaste, de mantelzorger in beeld. De eerste signalering moet daar plaatsvinden. We zoeken daarom zoveel mogelijk de samenwerking met hen en werken er voortdurend aan om samen met hen de mantelzorgers tijdig te bereiken. In het hoofdstuk ‘Verbinden’ wordt dit verder toegelicht.
Voor jonge mantelzorgers zijn de scholen een belangrijke vindplaats. VIT werkt aan bewustwording bij onderwijzers en docenten ten aanzien van de aanwezigheid en signalering van deze groep kinderen en jongeren die zichzelf niet snel laten zien.

 


INFORMATIE
 

Website
Alles begint met informatie. Informatie ten behoeve van de mantelzorgers zelf en informatie voor hen die met mantelzorgers in aanraking komen. Daarvoor gebruikt VIT diverse kanalen en mogelijkheden en steeds vaker digitaal.  VITheeft twee websites, www.vithulpbijmantelzorg.nl voor volwassenen en www.jmzer.nl voor jonge mantelzorgers. Deze worden onverminderd druk bezocht. Behalve informatie over onze dienstverlening is hier veel relevante informatie voor mantelzorgers over diverse onderwerpen te vinden. Hiermee spelen we in op één van de eerste behoeften van mantelzorgers, namelijk de behoefte aan informatie. Verder bevat de website een agenda met onze activiteiten en publiceren we hier nieuws voor mantelzorgers. In dit coronajaar hebben we vanzelfsprekend volop ingezet op de informatievoorziening over coronazaken die voor mantelzorgers van belang waren.

 

VIT E-nieuwsbrief
Onze nieuwsbrief verschijnt normaliter maandelijks. In het afgelopen jaar zijn er echter een paar extra edities uitgegeven. In maart verscheen een speciale ‘corona-editie’ waarmee we mantelzorgers hebben geïnformeerd over zaken waarmee zij in coronatijd te maken hebben. In juni hebben we middels het themanummer ‘jonge mantelzorgers’ aandacht gevraagd voor deze doelgroep. Daarmee willen we erkenning en herkenning bewerkstelligen bij iedereen die in aanVITraking komt met kinderen en jongeren die opgroeien met zorg. Erkenning en herkenning bewerkstelligen was ook de insteek van het novembernummer van onze nieuwsbrief. Die verscheen op de Dag van de Mantelzorg om aanvullend op dit landelijk gebeuren aandacht te vragen voor mantelzorgers in het algemeen.
Met onze nieuwsbrief bereiken we bijna 3800 personen van wie het grootste gedeelte (ruim 3000) mantelzorger is, ruim 200 lezers zijn vrijwilligers, 450 zijn professionals en de overige zijn andere geïnteresseerden.

 


 

PR

Onze dienstverlening en activiteiten brengen we op verschillende manieren onder de aandacht. Persberichten gaan naar dagbladen, huis-aan-huisbladen en hun digitale verschijningvormen en ook naar andere relevante lokale websites. Via maandelijkse berichten op de gemeentepagina van de genoemde bladen worden de activiteiten ook onder de aandacht gebracht. Daarnaast zetten we social media als Facebook en Instagram in ter verspreiding van informatie.
Dit jaar startte de overheid de landelijke actie ‘Deel je zorg’. Daar zijn wij op ingehaakt door in de speciale actieweken de spotjes en filmpjes op onze websites en social media te delen.

Spreekuren
De wekelijks spreekuren werden vanaf halverwege maart gecanceld. Wanneer het door versoepeling van de coronaregels weer mogelijk was om ze te houden zijn ze weer hervat, waarbij een bezoek wel aangekondigd moest worden. De laagdrempelig inloop was toen niet meer mogelijk.

Helpdesk
VIT-helpdesk is op werkdagen bereikbaar van 9.00 – 15.00 uur. Zowel mantelzorgers, als zorgprofessionals maken hier gebruik van. Mensen weten ons goed te vinden. Eenvoudige vragen worden beantwoord door het secretariaat; wanneer meer gevraagd wordt, worden mantelzorgers in contact gebracht met de mantelzorgconsulent van de eigen gemeente. In coronatijd is de bereikbaarheid van de helpdesk vergroot en waren we ook op avonden bereikbaar voor hulpvragen.

 

MANTELZORGWAARDERING

 

Voor een aantal gemeenten is VIT ook verantwoordelijk  voor de uitvoering van de mantelzorgwaardering. De gemeente attendeert haar inwoners erop dat zij zich hiervoor bij ons kunnen aanmelden. Zijn mantelzorgers nog niet bekend met VIT dan worden zij telefonisch benaderd, geïnformeerd over onze dienstverlening en ontvangen ze een informatiepakket. Deze mantelzorgers bevinden zich in verschillende fasen van het mantelzorgen. Soms redden ze zich zonder hulp nog prima, maar weten ze hierdoor wel waar ze hulp kunnen krijgen. Echter regelmatig komt het voor dat bij aanmelding de behoefte aan ondersteuning duidelijk blijkt en wordt vervolgens een begeleidingstraject in gang gezet.

 

 


 


AANTAL GEREGISTREERDE MANTELZORGERS PER GEMEENTE

Uit onderstaande cijfers blijkt dat in gemeenten waarin veel belangstellingsgesprekken zijn gevoerd, zie verderop in dit verslag, het aantal mantelzorgers daalt. Uit de gesprekken is gebleken dat het regelmatig voorkomt dat mantelzorgers zich niet laten uitschrijven wanneer de mantelzorgsituatie stopt. Als reden daarvan wordt genoemd dat zij verwachten dat de gemeente dergelijke informatie met ons deelt. Hoewel wij op verschillende manieren mantelzorgers stimuleren om mutaties door te geven, gebeurt dit dus lang niet altijd. Hierop zullen wij moeten anticiperen in de toekomst.

 

GEMEENTE AALTEN
 
Aantal ingeschreven mantelzorgers 01-01-2020 742
Aantal nieuw ingeschreven mantelzorgers 2020 90
Aantal uitgeschreven mantelzorgers 2020 98
Aantal ingeschreven mantelzorgers 31-12-2020 734
 – waarvan jonge mantelzorgers tot en met 24 jaar (31-12-2020) 89
   
GEMEENTE DOESBURG  
   
Aantal ingeschreven mantelzorgers 01-01-2020 433
Aantal nieuw ingeschreven mantelzorgers 2020 22
Aantal uitgeschreven mantelzorgers 2020 49
Aantal ingeschreven mantelzorgers 31-12-2020 406
– waarvan jonge mantelzorgers tot en met 24 jaar (31-12-2020) 52
   
   
GEMEENTE DOETINCHEM  
   
Aantal ingeschreven mantelzorgers 01-01-2020 1889
Aantal nieuw ingeschreven mantelzorgers 2020 189
Aantal uitgeschreven mantelzorgers 2020 248
Aantal ingeschreven mantelzorgers 31-12-2020 1830
– waarvan jonge mantelzorgers tot en met 24 jaar (31-12-2020) 189
   
GEMEENTE OOST GELRE  
   
Aantal ingeschreven mantelzorgers 01-01-2020 916
Aantal nieuw ingeschreven mantelzorgers 2020 131
Aantal uitgeschreven mantelzorgers 2020 75
Aantal ingeschreven mantelzorgers 31-12-2020 972
– waarvan jonge mantelzorgers tot en met 24 jaar (31-12-2020) 177
   
GEMEENTE WINTERSWIJK  
   
Aantal ingeschreven mantelzorgers 01-01-2020 767
Aantal nieuw ingeschreven mantelzorgers 2020 67
Aantal uitgeschreven mantelzorgers 2020 106
Aantal ingeschreven mantelzorgers 31-12-2020 728
– waarvan jonge mantelzorgers tot en met 24 jaar (31-12-2020) 70

 

 

Aantal bezoekers website VIT 14.677
Aantal verschenen nieuwsbrieven 14
Aantal abonnees E-nieuwsbrief 3.768

 


 

»VERSTERKEN«

 

Versterken kan op het niveau van de individuele mantelzorger. Mantelzorgers moeten zelf de regie kunnen voeren en zelf bepalen op welke wijze zij de mantelzorg inpassen in hun dagelijks leven. Alleen door dat goed te doen kunnen zij de mantelzorg beter en langer
volhouden. Dit is een belangrijk doel van de begeleiding die VIT mantelzorgers biedt.

Daarnaast is versterken gericht op de verbetering van de positie van de mantelzorger in het beleid van gemeenten en samenwerkingspartners. VIT vertegenwoordigt mantelzorgers en behartigt de belangen van hen in netwerken en bij gemeenten.

In het kader hiervan heeft VIT ook (nauwe) contacten met Wmo-raden en Klankbordgroepen mantelzorg. Door hen te informeren en te ondersteunen kunnen zij lokaal de belangen van de mantelzorgers beter behartigen.

 


 

 

»VERLICHTEN«

 

Verlichten van mantelzorg kan door het verkleinen van de draaglast van de individuele mantelzorger of juist door het vergroten van diens draagkracht. Dat vraagt om maatwerk in ondersteuning zodat mantelzorgers kunnen zorgen op hun eigen wijze en deze zorg zo goed mogelijk kunnen inpassen in hun dagelijks leven. Op die manier kunnen mantelzorgers hun zorgtaken beter en langer vervullen.

 

                                                                                                Op eigen wijze zorgen…….

 

BEGELEIDING VAN DE MANTELZORGER

De individuele ondersteuning van mantelzorgers start met een zogenaamd intakegesprek, waarbij de mantelzorger zijn verhaal doet en de mantelzorgconsulent een beeld van de situatie krijgt. VIT maakt gebruik van een meetinstrument om inzicht te krijgen in de mate van belasting van de mantelzorger en indien wenselijk wordt vervolgens systematisch in kaart gebracht op welke levensdomeinen de mantelzorger problemen ervaart en welk effect de ondersteuning beoogt. Lees ook ‘Effecten van ondersteuning’, pag. 12.
Het resultaat is een plan van aanpak dat moet leiden tot het beter kunnen omgaan met de mantelzorgsituatie.
Onderdelen van een plan van aanpak kunnen zijn het zoeken van respijtzorg, hulp vragen van familie, inzet vragen van professionele hulp en het toeleiden naar andere ondersteuningsmogelijkheden van VIT.
Dit jaar was alles anders en konden vele reguliere activiteiten niet of amper plaatsvinden. Met de wetenschap dat coronatijd voor mantelzorgers extra lastig was, doordat dagopvang wegviel en thuiszorg soms werd afgeschaald, hebben we gezocht naar alternatieve ondersteuning. Een belangrijke vorm daarvan zijn de belangstellingsgesprekken die we met heel veel mantelzorgers hebben gevoerd. Hieronder wordt beschreven hoe we de individuele begeleiding van mantelzorgers hebben uitgevoerd.

Reguliere individuele begeleidingstrajecten
Door corona heeft er minder individuele begeleiding plaatsgevonden. Wij hebben de huisbezoeken wel voortgezet. In veel gevallen ging het om al bestaande contacten die op verzoek van de mantelzorger werden gecontinueerd. Nieuwe aanvragen van mantelzorgers voor individuele begeleiding waren er minder. Dit heeft te maken met enerzijds toch de extra drempel om mensen thuis te ontvangen en anderzijds de terugtrekkende bewegingen van de verschillende wijk- en buurtteams waardoor ook verwijzingen achterbleven. De belangstellingsgesprekken, hieronder beschreven, hebben wel geleid tot begeleidingstrajecten. De gesprekken vonden meestal bij mensen thuis plaats, maar ook werd wel online via Facetime, Zoom of Teams gecommuniceerd.

Belangstellingsgesprekken
Nu veel activiteiten van VIT gecanceld moesten worden hebben we gezocht naar andere manieren om mantelzorgers te ondersteunen. Er is gekozen voor een actieve, telefonische benadering van mantelzorgers. Het doel daarvan was aandacht geven, belangstelling tonen voor de situatie van de mantelzorger, een luisterend oor bieden en informeren en adviseren.
De mantelzorgconsulent nam hiervoor telefonisch contact op met de mantelzorgers in de eigen gemeente. Afhankelijk van de reguliere vraag van mantelzorgers werden er veel of minder belangstellingsgesprekken gevoerd.
De waardering van mantelzorgers voor deze actie was groot. De individuele aandacht voor hen in deze moeilijke tijd werd enorm gewaardeerd. Daaruit blijkt nog maar eens weer dat herkenning en erkenning van mantelzorgers van groot belang is voor het welbevinden van de mantelzorgers. Uit de contacten kwam ook naar voren hoe groot de veerkracht en het aanpassingsvermogen van mantelzorgers is. ‘Het is niet anders’ werd veel gehoord door de mantelzorgconsulenten. Ook bleek dat mantelzorgers spontaan hulp aangeboden kregen van mensen in hun nabije omgeving. Doordat mensen veel thuis werkten werd de mantelzorg meer zichtbaar voor anderen en hadden naasten ook meer gelegenheid om te helpen.

 


 

AANDACHT VOOR JONGE MANTELZORGERS 

De individuele begeleiding van jonge mantelzorgers kon doorgaan. Nieuwe vragen kwamen er weinig in 2020. Maar aandacht, herkenning en erkenning is ook voor hen belangrijk.

Week van de jonge mantelzorger
Om meer begrip, herkenning en erkenning voor de jonge mantelzorger te creëren, is de ‘Week van de Jonge Mantelzorger’ in het leven geroepen. Van 1 tot en met 7 juni werden landelijk door verschillende professionals en organisaties activiteiten georganiseerd om de jonge mantelzorgers extra aandacht te geven. VIT heeft in deze periode een special van haar nieuwsbrief uitgebracht geheel gewijd aan jonge mantelzorgers. Daarmee willen we erkenning en herkenning bevorderen bij iedereen die in aanraking komt met deze doelgroep. Ook op Social Media vroeg VIT via filmpjes en verhalen aandacht voor hen.
EN: VIT stuurt jmzers ‘Hart onder de riem’

Helaas konden er in deze week geen activiteiten voor jonge mantelzorgers zelf worden gehouden. Maar om hen een hart onder de riem te steken en te laten weten dat de medewerkers er voor hen zijn, kreeg iedere jonge mantelzorger in deze actieweek persoonlijk een kaart in de brievenbus. De boodschap?
Jij bent een topper! Zorgen voor een familielid, in combinatie met school, vrienden en hobby’s is pittig, helemaal in deze tijd. Je staat er niet alleen voor dus deel je zorg! Op school, met vrienden of familie. Of met de mantelzorgconsulent in je gemeente. Bel VIT-hulp bij mantelzorg (0544) 82 00 00 of mail info@vithulpbijmantelzorg.nl.
Vanwege het feit dat in juni geen activiteiten voor jonge mantelzorgers zelf konden worden georganiseerd werd landelijk een tweede week van de jonge mantelzorgers in het leven geroepen en wel van 5 t/m 11 oktober.

Naar het Klimbos Achterhoek
In deze tweede week lukte het gelukkig wel om een leuke activiteit te organiseren voor jonge mantelzorgers en zijn we met een grote groep kinderen en jonger naar het Klimbos Achterhoek in Ruurlo geweest.

 

 

                                                                                                    Verstuurd naar alle jonge mantelzorgers!

 


 

LOTGENOTENCONTACT

De beperking van onze werkzaamheden in het afgelopen jaar zat vooral in het niet kunnen organiseren van activiteiten in het kader van ontmoeting en lotgenotencontact. In de pre-corona periode en in de perioden waarin de coronaregels waren versoepeld hebben deze activiteiten natuurlijk wel plaatsgevonden. Dan gaat het om de maandelijkse ontmoetingen in de mantelzorgcafé, soms overdag, soms ’s avonds. Voor een groep mantelzorgers zijn deze bijeenkomsten een vorm van ontspanning, een plek waar ze een luisterend oor vinden, contact hebben met lotgenoten, iets waar ze erg naar uitkijken.

SCHOLING, THEMABIJEENKOMSTEN

Door middel van scholing en themabijeenkomsten reikt VIT mantelzorgers relevante informatie aan en probeert hen beter toe te rusten voor de zorgtaak die ze hebben. Daarbij werken we nauw samen met andere organisaties zoals GGNet, Slingeland Ziekenhuis, Kennisnetwerk Kwetsbare ouderen en de trajectbegeleiders.
Behalve het toerusten van mantelzorgers speelt hierbij het lotgenotencontact ook een grote rol. Men leert ook van elkaar.
Onderdeel van de dienstverlening van VIT is ook de nazorg voor mantelzorgers. Behalve individuele nazorg middels gesprekken start ieder half jaar een gespreksgroep voor ex-mantelzorgers.
Omdat er minder fysieke scholing en themabijeenkomsten gehouden konden worden, hebben wij als alternatief hiervoor op onze website veel online trainingen en workshops aangeboden op diverse terreinen.

 


 

PROJECT KRACHT VAN HERINNERINGEN

Al in 2018 is VIT gestart met de voorbereidingen van het project “Kracht van Herinneringen’. Centraal bij dit project staat de reminiscentiemethodiek waarmee mensen met dementie aan de hand van een aantal thema’s worden gestimuleerd om samen met hun partner/ mantelzorger herinneringen op te halen en wel in een aantal bijeenkomsten.
Het uiteindelijke doel is dat mantelzorgers de zorg voor hun naaste met dementie beter volhouden waardoor zij langer thuis kunnen blijven wonen.

Dementie is niet alleen voor de persoon zelf heel ingrijpend, maar ook voor de mensen om hem of haar heen. Wat kun je nog samen doen, waar moet je rekening mee houden en hoe kun je de band met elkaar versterken? Dit proberen we aan te reiken tijdens de bijeenkomsten. Herinneringen ophalen, gezelligheid en het plezierig omgaan met elkaar staan daarbij centraal.
In 2019 werden de eerste bijeenkomsten gehouden in de gemeenten Oost Gelre en Winterswijk. Voor 2020 stonden de gemeenten Aalten en Doetinchem in het voorjaar op de planning en Doesburg in het najaar. Toen in februari/maart ook in Nederland het coronavirus uitbrak zijn de inmiddels opgestarte wervingsactiviteiten voor Aalten en Doetinchem stopgezet. Toen vervolgens bleek dat corona nog heel lang gevolgen zou hebben voor de samenleving en er op korte termijn geen kans was om de bijeenkomsten alsnog te organiseren, werd besloten het project vroegtijdig te beëindigen.

De evaluatie van het project heeft ertoe geleid dat ondanks het einde van het project de opgedane bevindingen positief zijn. Daarom zullen de ervaringen die met de methodiek in de pilot Oost Gelre en in Winterswijk zijn opgedaan worden geborgd in de bedrijfsvoering en te zijner tijd als onderdeel van het reguliere aanbod van VIT aan de afnemers worden aangeboden.
VIT dankt de volgende partijen die dit project financieel mogelijk hebben gemaakt: gemeente Oost Gelre, het Oranjefonds, Stichting Brentano’s, Stichting Het R.C. Maagdenhuis, Dr. C.J. Vaillantfonds, het R.C.O.A.K. en Menzis.

 

 


 

RESPIJTARRANGEMENTEN

Een gewaardeerde vorm van respijtzorg voor mantelzorgers zijn onze driedaagse respijtarrangementen. Er even uit zijn met lotgenoten werkt goed voor mantelzorgers die intensief zorgen. De arrangementen zijn gericht op ontspanning, ontmoeten en ondersteuning. Jaarlijks zijn er speciale respijtarrangementen voor ouders die de zorg hebben voor een kind met een beperking. Zij ondervinden veel herkenning bij elkaar en zijn elkaar tot steun. Daaruit ontstaan regelmatig langdurige contacten.
In 2020 hebben twee respijtweekenden plaats kunnen vinden. Een arrangement voor ouders en daarnaast een bijzonder arrangement met als thema ‘Loslaten’ dat plaats vond in het Dominicanenklooster in Huissen. In samenwerking met het dominicanenklooster is hiervoor een programma samengesteld met o.a. als onderdelen meditatie, gesprek, creativiteit, (stilte)
wandeling. Uit de evaluatie bleek dat de deelnemers dit heel erg hebben gewaardeerd en als bijzonder hebben ervaren.

 

                                                                                            Dominicanenklooster Huissen

 


 

INZET ZORGVRIJWILLIGERS 

Zorgvrijwilligers worden ingezet om mantelzorgers op vaste tijden respijt te bieden. Maar ook om zorgvragers te ondersteunen daar waar mantelzorg in de nabije omgeving ontbreekt.

Een vrijwillige coördinator zorgt samen met de mantelzorgconsulent voor de inzet van deze vrijwilligers. Daarbij is het belangrijk om een goede match te maken tussen zorgvrager en vrijwilliger.

Daar waar we in de loop der jaren een behoorlijke groep vrijwilligers aan ons hebben kunnen binden is het ook eenvoudiger om weer nieuwe vrijwilligers te vinden. Bestaande vrijwilligers vormen dan de ambassadeurs van dit vrijwilligerswerk. In de gemeenten Doesburg en Doetinchem waar we minder lang bezig zijn is de werving van nieuwe vrijwilligers wat moeizaam. Daarbij speelt mee dat steeds vaker de personen die zich aanmelden zelf een rugzakje hebben en daardoor lastig inzetbaar zijn bij andere kwetsbare personen.

Wat we daarnaast signaleren is dat hulpvragen pas in een laat stadium bij ons terechtkomen. Pas wanneer de mantelzorger het echt niet meer redt wordt gezocht naar oplossingen. Is er vervolgens door ons een goede match gemaakt dan is de inzet niet meer nodig vanwege bijvoorbeeld opname in een instelling. Ook deze ontwikkeling laat zien dat het van groot belang is voor alle partijen om in een vroegtijdig stadium naar de mantelzorger om te kijken om te voorkomen dat overbelasting optreedt.

In de coronaperiode hebben we benadrukt naar zowel vrijwilligers als cliënten dat alleen zij in deze omstandigheden bepalen of het bezoek van de vrijwilliger doorgang blijft vinden. Alleen zij zélf kunnen beslissen of voortzetting daarvan wenselijk is. De praktijk leerde dat vooral contacten die al heel lang bestonden gecontinueerd werden. In anders situaties werd het vaker tijdelijk stopgezet. Zowel de vraag naar vrijwilligers als het aanbod van nieuwe vrijwilligers bleef achter in vergelijking met voorgaande jaren. Het besmettingsrisico inzake corona zien wij als voornaamste oorzaak. 

 

CLIËNTEN/HULPVRAGERS      
   Aantal ingeschreven cliënten per       1-1-2020  Aantal nieuw ingeschreven cliënten in 2020  Aantal uitgeschreven cliënten in 2020  Aantal ingeschreven cliënten per  
31-12-2020
         
AALTEN 36 3 13 26
DOESBURG 27 4 6 25
DOETINCHEM 11 2 7 6
OOST GELRE 85 23 17 91
WINTERSWIJK 28 8 14 22
         
         
Totalen 187 40 57 170
         

 

VRIJWILLIGERS        
   Aantal ingeschreven vrijwilligers per 1-1-2020  Aantal nieuw ingeschreven vrijwilligers in 2020  Aantal uitgeschreven vrijwilligers in 2020  Aantal ingeschreven vrijwilligers per  31-12-2020
         
AALTEN 32 1 2 31
DOESBURG 18 3 5 16
DOETINCHEM 16 1 4 13
OOST GELRE 53 9 2 60
WINTERSWIJK 26 1 4 23
         
         
Totalen 145 15 17 143
         

 


 

 

»VERBINDEN«

 

Verbinden is een voorwaarde voor het goed kunnen vinden en versterken van mensen die zorgen voor een naaste. Daartoe zoeken wij de samenwerking met andere partijen die zich bezighouden met informele of professionele zorg.

Ons streven daarbij is dat zij mantelzorgers herkennen, aanspreken, tijdige overbelasting kunnen signaleren en goed kunnen doorverwijzen.


Advisering, toerusting en overleg zorgprofessionals 
Het regelmatig informeren van (zorg)professionals is belangrijk, zodat ook zij mantelzorgers herkennen en vinden en tevens (dreigende) overbelasting kunnen signaleren. Het afgelopen jaar was dit niet optimaal omdat fysieke ontmoeting amper mogelijk was. Organisaties gingen niet noodzakelijke ontmoetingen en bijeenkomsten uit de weg, wat natuurlijk zeer begrijpelijk is.

Samenwerken
Met onze aanwezigheid in diverse lokale en regionale netwerken behartigen we niet alleen de belangen van mantelzorgers maar willen we ook stimuleren dat zij door andere partijen gezien worden en streven wij naar effectieve en efficiënte samenwerking. Een ‘mantelzorgvriendelijke samenleving’ is daarbij ons doel.

VIT participeert in verschillende regionale netwerken als het Kennisnetwerk Kwetsbare Ouderen, het Netwerk dementie West Achterhoek, het netwerk CVA rondom het Slingeland Ziekenhuis en ook in de palliatieve netwerken rondom het Slingeland en SKB. Ook zijn wij vanuit het palliatieve netwerk betrokken bij het Café Doodgewoon. Daarnaast hebben wij zitting in diverse lokale netwerken.

 


 

 

»EFFECTEN VAN ONZE DIENSTVERLENING«

 

De individuele begeleiding van de mantelzorger geeft ons inzicht in de effecten van onze dienstverlening. Een instrument die we daarbij inzetten is de EDIZ-Plus. Dit is een wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst om de belasting van mantelzorgers te meten.

Door bij aanvang van de begeleiding én na afloop van het begeleidingstraject dit instrument te gebruiken krijgen we inzicht op welke terreinen onze ondersteuning effect heeft.

We onderscheiden daarbij globaal de volgende zaken.

 

  • PARTICIPATIE EN SOCIAAL NETWERK

Tijd voor zichzelf, voor eigen hobby’s en het onderhouden van het sociale netwerk ontbreekt vaak bij mantelzorgers. Mantelzorgers vinden hulp vragen ook lastig, willen niet hun netwerk daarmee belasten en beschikken soms ook niet over een sociaal netwerk.

Door samen te zoeken naar mogelijkheden om de zorg beter te organiseren krijgen ze de gelegenheid om hun eigen leven weer vorm te geven en deel te nemen aan de maatschappij, waardoor ook hun netwerk vergroot wordt.

Soms is meer hulp nodig en worden mantelzorg gecoacht bij de uitbreiding van hun netwerk. Ook de inzet van een zorgvrijwilliger biedt de mantelzorger respijt.

 

  • EIGEN KRACHT EN REGIE

De regie houden over je leven en over de zorgsituatie kan lastig zijn voor de mantelzorger. Veel mantelzorgers hebben moeite om de juiste hulp te vinden, weten vaak niet wat er mogelijk is. Ondersteuning bij inzicht verkrijgen in de diverse mogelijkheden helpt veel mantelzorgers om zelf een keuze te kunnen maken die passend is bij hun situatie.

De meeste mantelzorgers kunnen na het individuele begeleidingstraject op eigen kracht verder, daarbij gebruik makend van andere vormen van mantelzorgondersteuning als, trainingen, cursussen of respijt. Weten dat er ondersteuning is voor de mantelzorger maakt dat de mantelzorger zich gesteund weet en ook dat vergroot de eigen kracht.

 

  • BALANS DRAAGKRACHT/DRAAGLAST

Veel mantelzorgers vragen om emotionele steun, een luisterend oor. Bij familie en buren worden niet alle zorgen en problemen neergelegd. Schaamte en bescherming van hen spelen daarbij een rol. De mantelzorgconsulent wordt gezien als een onpartijdige en onafhankelijke gesprekspartner. Het verhaal delen is helpend voor hen. De training ‘De Zorg volhouden’ helpt mantelzorgers die veel moeite hebben de balans te vinden tussen draagkracht en draaglast evenals de inzet van respijtzorg.

Respijtarrangementen bieden mantelzorgers de mogelijkheid om even afstand te nemen van de zorgsituatie en gelegenheid om inzicht te verkrijgen hoe hier anders mee om te gaan. De gesprekken met de mantelzorgconsulent én lotgenoten dragen hieraan bij.

                  Wanneer er een balans is tussen draaglast en draagkracht,
                  kan de mantelzorger de zorg beter en langer volhouden.

 


 

 

VIT-HULP BIJ MANTELZORG; DE ORGANISATIE PER 31-12-2020

 

 

Bestuur      
Mevrouw J. Grootjans-Doornbos Voorzitter
De Heer L.F.G. Groenendaal Secretaris
De Heer W. Rigter Penningmeester
Mevrouw G.H. Te Winkel Algemeen Bestuurslid
De Heer G. Godlieb Algemeen Bestuurslid

  

Directie en medewerkers  
Ben Rikhof directeur
Hendrika Wubben coördinator
Marijke Hartman medewerker secretariaat
Jeanine Hofstra medewerker secretariaat
Gonny Leussink medewerker secretariaat
Tanja Beerten mantelzorgconsulent
Helene den Breeker mantelzorgconsulent
Hilde Hondorp mantelzorgconsulent
Carla Hoitink mantelzorgconsulent
Marjan Roerdinkveldboom mantelzorgconsulent
Ingrid te Winkel mantelzorgconsulent

 

Klachtencommissie  
Bas Plaisier voorzitter
Bernadette Wedding lid
Martje de Haan lid

 

Uit het jaarverslag 2020: In 2020 zijn geen klachten door VIT aan de klachtencommissie voorgelegd.