JAARVERSLAG 2019

VOORWOORD

 

De afgelopen jaren hebben landelijke studies aangetoond dat zowel de maatschappelijke als de economische waarde van mantelzorg zeer omvangrijk is. Het ondersteunen van mantelzorgers bij het voorkómen van overbelasting is van groot belang gebleken. De volhoudtijd wordt immers bepaald door de mogelijkheden van de mantelzorger en door de wijze waarop deze tijdig én voldoende gefaciliteerd wordt om de benodigde mantelzorgtaken te vervullen. Tegelijkertijd komen gemeentelijke Wmo-bestedingen steeds verder onder druk te staan. Instellingen voor informele zorg en welzijn, het zogeheten voorliggend veld, zijn sinds jaar en dag afhankelijk van financiering vanuit de Wmo. VIT neemt al geruime tijd in enkele gemeenten een trend waar waarbij Wmo-bestedingen stagneren en achterblijven bij de toenemende zorgbehoefte.

Ook in 2019 heeft VIT de ondersteuningsvraag van mantelzorgers zien toenemen, niet alleen in aantal maar ook in complexiteit. Door vergrijzing van de bevolking groeien de wachtlijsten voor woonzorgcentra. Hierdoor blijven meer mensen noodgedwongen langer thuis wonen. Zorgbehoefte en de druk op de mantelzorger nemen toe. Als gevolg van het wegtrekken van jongeren neemt de beschikbare mantelzorg rond een zorgvrager af. In de Achterhoek speelt dit verschijnsel sterker dan elders in het land.

Door het vroegtijdig aanbieden van informatie, hulp én het inzetten van zorgvrijwilligers streven we ernaar overbelasting bij de mantelzorgers te voorkomen. Het is derhalve noodzakelijk om voortdurend energie te steken in zowel de werving van nieuwe vrijwilligers als het behoud van onze 145 vrijwilligers die door hun inzet de mantelzorger voorzien van noodzakelijke respijt in de gemeenten Aalten, Doesburg, Doetinchem, Oost Gelre en Winterswijk.

Intensivering van aandacht voor een goede ondersteuning van de mantelzorger moet hoog op de maatschappelijke en politiek-bestuurlijke agenda’s blijven staan, evenals een gedegen financiering van deze ondersteuning, zoals tot op heden vanuit de Wmo plaatsvindt. Het zal duidelijk zijn dat de uitstelbaarheid van formele zorg een directe relatie heeft met het tijdig investeren in de volhoudtijd van de ondersteuning voor en door mantelzorgers.

In het geschetste kader is het hoopgevend dat VWS-minister Hugo de Jonge in 2019 heeft besloten te laten onderzoeken in hoeverre de Wmo-bestedingen door gemeenten invloed hebben op uitstel van aanspraak op duurdere formele zorg, die via zorgkantoren en zorgverzekeraars wordt geregeld. Indien blijkt dat de investeringen door gemeenten leiden tot besparingen bij zorgverzekeraars en zorgkantoren mag worden verwacht dat er aanbevelingen worden gedaan om te komen tot een evenwichtiger verdeling van lasten en opbrengsten. Het zou redelijk zijn dat mantelzorgondersteuning niet enkel uit de Wmo maar ook gefinancierd wordt door uitvoerders van de Zorgverzekeringswet (ZvW) en de Wet Langdurige Zorg (WLZ). De revenuen van informele zorg en in het bijzonder van mantelzorg, komen immers ten goede aan zorgverzekeraars en zorgkantoor.

VIT wil met zijn kennis en expertise een sterke en betrouwbare partner blijven  voor overheids-, netwerk- en zorgorganisaties bij het aanbieden van bewezen en innovatieve vormen van mantelzorgondersteuning in haar regio. In 2020 willen we onze inspanningen rondom het project ‘De Kracht van Herinneringen’ in verschillende gemeenten afronden.

Mede namens het bestuur dank ik iedereen die op haar of zijn eigen wijze een bijdrage heeft geleverd aan de ondersteuning van mantelzorgers in ons werkgebied. Alle vrijwilligers die zich belangeloos hebben ingezet voor het welzijn van zorgvragers en hun mantelzorgers evenals het team van medewerkers dat zich continu inzet om mantelzorgers in deze roerige tijden zo goed mogelijk te ondersteunen. Allen hartelijk dank!

Tot slot wens ik u veel plezier met het lezen van het jaarverslag!

 

Lichtenvoorde, maart  2020

 

B.J.J. Rikhof
directeur

 


 


INHOUD

 

  • Informatie voor en over mantelzorgers 

  • Kracht van Herinneringen

  • Respijtarrangementen

  • Vrijwillige Zorg

  • Netwerken en samenwerken

  • Van mantelzorger naar nabestaande; nazorg

  • Mantelzorgwaardering

  • Week van de jonge mantelzorger

  • 2019 in cijfers

  • VIT-hulp bij mantelzorg; de organisatie

 

 


 

INFORMATIE VOOR EN OVER MANTELZORGERS

Om mantelzorgers te kunnen helpen moet je ze eerst vinden! Bij voorkeur
als ze de mantelzorg nog goed kunnen combineren met zaken als werk, gezin en
sociaal leven. Iedereen die in een zorgsituatie komt ziet meestal ook de naaste,
de mantelzorger. Door de zorg van deze naaste te benoemen en het woord mantelzorg te laten vallen begint de bewustwording die nodig is om de mantelzorger tijdig te kunnen ondersteunen. Aan VIT de taak om nabij te zijn wanneer de mantelzorger om hulp vraagt of wanneer de omgeving hulp zoekt voor de mantelzorger.

Website
De website biedt de mantelzorger een laagdrempelige gelegenheid om anoniem meer te weten te komen over mantelzorg en hulp en ondersteuning daarbij. 
In 2019 hebben we samen met onze websitebouwer kritisch gekeken naar de vindbaarheid van onze hulp via internet en naar de toegankelijkheid van onze website en de informatie daarop. Via de diverse zoekmachines is VIT goed vindbaar. Toets ‘mantelzorg’ in combinatie met de gemeente waarin je woont en de inwoners van Aalten, Doetinchem, Doesburg, Oost Gelre en Winterswijk komen zo gelijk bij ons terecht. Dat werkt goed. 
De toegankelijkheid van de informatie op onze website kon beter vonden we. Heel veel tekst die leidden via teveel stappen naar de juiste informatie concludeerden we. De homepagina werd verbouwd en leidt nu sneller naar de juiste informatie. De aanwezige informatie was prima, maar is nu beter toegankelijk!

De website kreeg in 2019 15.376 bezoekers.

E-Nieuwsbrief
Maandelijks worden 2971 mantelzorgers, 497 professionals, 217 vrijwilligers en 90 andere geïnteresseerden via onze digitale VIT E-Nieuwsbrief op de hoogte gehouden van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van de informele zorg. Ook de activiteiten die er in de regio voor hen worden georganiseerd door ons en door andere organisaties komen aan de orde. Het aantal abonnees groeit nog steeds!

PR
Door een brede verspreiding van onze folders en programma’s op plekken waar mantelzorgers komen en via professionals in zorg en welzijn attenderen we de doelgroep op onze ondersteuning. Persberichten in dagbladen en huis-aan-huisbladen, bekendmaking via regionale omroepen, artikelen in verenigingsbladen, alles helpt ons om mantelzorgers te bereiken. Vanzelfsprekend maken we daarbij ook gebruik van sociale media als Twitter, Facebook en Instagram.

 


 

BIJEENKOMSTEN VOOR MENSEN MET DEMENTIE EN HUN MANTELZORGERS

 

Dementie heeft een grote invloed op relaties. De onderlinge band, het contact, de rolverdeling en de balans in de relatie veranderen veelal, wat zowel voor de persoon met dementie als voor de mantelzorger een moeilijk proces is.
 In Europees verband is door het European Reminiscence Network nagedacht over de vraag hoe hen in een dergelijke situatie het beste te begeleiden.
Nederland wordt in het European Reminiscence Network vertegenwoordigd door Annemarie Bolder, ergotherapeut. Zij is nauw betrokken bij het ontwikkelen van de Europese aanpak en is een erkende trainer.

Het netwerk ontwikkelde een reminiscentiemethodiek waarmee mensen met dementie aan de hand van een aantal thema’s worden gestimuleerd om samen met hun partner/mantelzorger herinneringen op te halen, en wel in een achttal bijeenkomsten.
De methodiek wordt in Nederland toegepast onder de naam ‘De Kracht van Herinneringen’
Het uiteindelijke doel is dat mantelzorgers de zorg voor hun naaste met dementie beter volhouden waardoor zij langer thuis kunnen blijven wonen.


De Kracht van Herinneringen

Voorbereidingen
Al in het najaar van 2018 namen de VIT-mantelzorgconsulenten deel aan een training van bovengenoemde Annemarie Bolder. Daarin kregen zij de theorie aangereikt en werden ze getraind in het zelf verzorgen van de bijeenkomsten voor mensen met dementie en hun partner. Het enthousiasme was groot. In 2019 kregen we de benodigde financiën rond en konden we starten met het project dat mogelijk gemaakt is dankzij bijdragen van de gemeente Oost Gelre, het Oranjefonds, Stichting Brentano’s, Stichting Het R.C. Maagdenhuis, Dr. C.J. Vaillantfonds, het R.C.O.A.K. en Menzis.

Uitvoering in gemeenten Oost Gelre en Winterswijk
Dementie is niet alleen voor de persoon zelf heel ingrijpend, maar ook voor de mensen om hem of haar heen. Wat kun je nog samen doen, waar moet je rekening mee houden en hoe kun je de band met elkaar versterken? Dit proberen we aan te reiken tijdens de bijeenkomsten. Herinneringen ophalen, gezelligheid en het plezierig omgaan met elkaar staan daarbij centraal.

De bijeenkomsten beginnen gezamenlijk. Tijdens elke bijeenkomst komt een thema aan de orde waar mensen wellicht herinneringen aan hebben, zoals eten, huishouden, vakantie, huwelijk en dergelijke. Door voorwerpen te zien, maar ook dingen te proeven of te ruiken komen herinneringen boven en gesprekken op gang. Door verhalen over hun leven te vertellen worden de personen met dementie zich weer bewust van wie ze zijn, van hun ervaringen en prestaties. Dit is goed voor het zelfvertrouwen en de eigenwaarde. 
Vervolgens volgt de lunch waarbij mensen met dementie met zorgvrijwilligers lunchen en mantelzorgers met de mantelzorgconsulent. Mantelzorgers krijgen tijdens de lunch handvatten mee van de mantelzorgconsulent over het communiceren met hun naaste met dementie. En heel belangrijk: ze kunnen informatie, tips en ervaringen uitwisselen met elkaar.

De bijeenkomst wordt gezamenlijk afgesloten. 

 


 

RESPIJTARRANGEMENTEN



Sinds 2009 organiseert VIT respijtarrangementen. Samen met MantelzorgNL, toen nog Mezzo, ontwikkelde zij het concept en beschreef dit in het ‘Handboek respijtarrangementen’. In 2019 is het respijtarrangement van VIT nog steeds een hele effectieve vorm van respijtzorg. Zeer gewaardeerd door mantelzorgers.
In 2019 laten de zorgverzekeraars het qua financiering afweten. De gemeenten daarentegen horen van ‘hun mantelzorgers’ wat deze arrangementen voor hen betekenen en blijven de respijtarrangementen financieren.

Het respijtarrangement

Een respijtarrangement bestaat uit een dag of een aantal dagen waarin mantelzorgers zich in een prettige omgeving kunnen ontspannen en op adem kunnen komen. Ontspanning met lotgenoten staat centraal. Ook is er aandacht voor educatie en vorming onder deskundige begeleiding. De arrangementen worden aangeboden
in de eigen regio, soms voor specifieke doelgroepen.

Doel:

  • mantelzorgers kunnen zich ontspannen en even op adem komen
  • mantelzorgers krijgen meer zelfvertrouwen en kunnen de zorgsituatie beter aan
  • een positieve bijdrage leveren aan de gezondheid van de mantelzorger zodat zij de zorg weer beter en langer vol kunnen houden
  • voorkomen van overbelasting van mantelzorgers
  • voorkomen dat ze in een sociaal isolement komen.

Inhoud

Het programma van een dergelijk weekend is gebaseerd op afwisseling van ontspanning en ondersteuning. Het weekend start met een gezamenlijke kennismaking en gesprek en eindigt met een gezamenlijke afsluiting en evaluatie. Tussendoor staan er activiteiten op het programma vooral gericht op ontspanning en lotgenotencontact. Deelname aan deze activiteiten is niet verplicht maar wordt wel gestimuleerd. Daarnaast is voldoende ruimte voor individuele invulling. Vaste onderdelen zijn yoga en wandelen. Veel deelnemers ervaren deze activiteiten als prettig. Afhankelijk van de hotelfaciliteiten en het weer worden er extra activiteiten als bowlen, schilderen of een boottochtje georganiseerd. Altijd aanwezig zijn heel veel spelletjes en de ‘kletspot’.
De mantelzorgconsulent verzorgt een aantal programmaonderdelen en is op vaste tijden aanwezig. Daarnaast is de VIT-gastvrouw de belangrijkste persoon van een dergelijk weekend. Zij is van het begin tot het eind aanwezig. Deelnemers hebben haar telefoonnummer waardoor ze altijd bereikbaar is. Zij ontzorgt de VIT-gasten, biedt een luisterend oor en is er altijd. Uit de evaluaties blijkt steeds weer dat de gastvrouwen van VIT enorm gewaardeerd worden om hun inzet tijdens deze respijtdagen. VIT is de VIT-gastvrouwen dan ook zeer erkentelijk voor hun onvermoeibare belangeloze inzet tijdens de respijtarrangementen.

In 2019 namen 223 mantelzorgers deel aan een respijtarrangement.

Uit de evaluaties:

Ga altijd met een goed gevoel naar huis
Problemen delen zonder veroordeeld te worden
Saamhorigheid – rust en vrijheid – wederzijds begrip – gezamenlijke humor – ongedwongenheid
Genoeg ruimte om je terug te trekken
Voelt als een warm bad
Prima begeleiders
Fantastische gastvrouw


 

VRIJWILLIGE ZORG

 

De inzet van een vrijwilliger op een vast dagdeel per week of per twee weken geeft de mantelzorger lucht. Even een moment om zaken te regelen, sociale contacten te onderhouden of om helemaal niets te doen. Ook bij mantelzorg op afstand is de vrijwilliger belangrijk voor zowel deze mantelzorger als de cliënt: gewoon om wat gezelschap te bieden.

De vraag naar vrijwilligers groeit en gelukkig ook het aantal vrijwilligers werkzaam bij VIT. Sinds dit jaar is VIT in staat in alle gemeenten waar ze werkt zorgvrijwilligers in te zetten. Op verzoek van de voormalige Stichting Vrijwillige Oppas en Thuishulp (V.O.T.) heeft VIT Doetinchemse vrijwilligers en cliënten onder haar hoede genomen. Ook hier zorgt het tandem vrijwillige coördinator en mantelzorgconsulent ervoor dat matches zorgvuldig gemaakt worden. 

In gesprek met Ans Papen; zij stopt na 15 jaar als vrijwillig coördinator, maar blijft als vrijwilliger! Een mooi moment om naar haar ervaringen te vragen. 

Vrijwillige zorg – een bewuste keuze?
Mijn eigen ervaringen met een vrijwilliger van VIT bij mijn moeder hebben gemaakt dat ik even later zelf ook koos voor dit vrijwilligerswerk. En dat is inmiddels 20 jaar geleden! Na vijf jaar werd mij gevraagd om vrijwillig coördinator te worden. Na een ‘proefperiode’ van vijf maanden heb ik daar volmondig ja op gezegd. In die periode is het team van vrijwilligers in de gemeente Oost Gelre gegroeid van 15 vrijwilligers toen, naar zo’n 55 vrijwilligers nu! Het aantal vrijwillige coördinatoren daardoor ook naar drie.
Dit is mogelijk omdat we als team van vrijwilligers een organisatie als VIT achter ons hebben staan. Wij kunnen met alle vragen bij hen terecht. De mantelzorgconsulent is mijn eerste aanspreekpunt en het secretariaat zorgt ervoor dat alles wordt geregistreerd en we ons werk goed kunnen doen.

Hoe zorg je voor een goede match?
Je kunt alleen maar een goede match maken wanneer je zelf zowel de intake van de cliënten doet en de vrijwilligers goed kent. Elke aanvraag, door praktijkondersteuners van huisartsen, thuiszorgorganisaties of door mantelzorgers zelf, is weer anders. Het is belangrijk om goed helder te krijgen wat de specifieke vraag is en om een beeld van de cliënt te krijgen. Vervolgens ga ik kijken welke vrijwilliger hierbij goed zou passen. Zowel bij een intake van een cliënt als van een vrijwilliger noteren we interesses en hobby’s en andere relevante zaken. Dus daar kijk ik naar en natuurlijk maak ik ook een inschatting of de personen bij elkaar passen, want dat is minstens zo belangrijk. Voor al onze vrijwilligers geldt bijna dat ze aardig wat levenservaring hebben én een warm hart. Daarmee kun je al veel betekenen voor een ander!

Lukt het altijd om een vrijwilliger te vinden voor een cliënt?
Je doet altijd je best maar een enkele keer lukt het niet om een match te vinden. De cliënt moet er wel voor open staan. De vraag van de omgeving om inzet van een vrijwilliger hoeft niet de behoefte van de cliënt zelf te zijn. Daar is soms voorzichtigheid bij geboden, vooral wanneer het gaat om inzet bij mensen met beginnende dementie. Soms heb ik zelf alvorens een vrijwilliger in te zetten meerdere gesprekken, soms komt de vrijwilliger meerdere malen gewoon op bezoek om elkaar te leren kennen. Het is ook voorgekomen dat een vrijwilliger een paar keer niet verder dan de deur kwam. Wanneer dezelfde cliënt later reikhalzend uitkijkt naar de komst van deze vrijwilliger dan is dat fantastisch om mee te maken. We nemen dus de tijd om cliënten te bewegen deze hulp te aanvaarden, ook omdat we zien dat we daarmee de overbelaste mantelzorger echt helpen. Het is zelfs een keer voorgekomen dat de band tussen een vrijwilliger en cliënt zodanig werd dat de vrijwilliger op verzoek bij het overlijden van die cliënt aanwezig was. Daarna heb ik wat nagesprekken gehad met de vrijwilliger in deze bijzondere situatie.

Hoe hou je dit werk zo lang vol?
Dit vrijwilligerswerk heeft me veel gebracht: voldoening, dankbaarheid én ik heb veel geleerd. Daarbij zijn het ook de vrijwilligers met hun geweldige belangeloze inzet die dat stimuleren. Wanneer na een moeizame start een inzet zo goed uitpakt geeft dat veel voldoening. Soms loop ik door het dorp en kom ik een mantelzorger met cliënt tegen die me dan even een duimpje geeft; de dankbaarheid van mensen doet je goed. Maar het is mooi geweest; nu vragen kleinkinderen aandacht en wil ik wat meer tijd aan mijn hobby’s besteden. Ik blijf overigens wel vrijwilliger want we hebben een leuke club vrijwilligers en daar wil ik nog wel een tijdje deel van uit blijven maken!

 


 

NETWERKEN EN SAMENWERKEN VOOR MANTELZORGERS

Mantelzorg is het fundament van de zorg. Mantelzorgers nemen maar liefst 75 procent van de zorg thuis voor hun rekening. Veertig procent van hen is matig of ernstig belast, maar mantelzorgers vragen niet gauw om hulp. Bovendien beschouwen zij zichzelf niet als mantelzorger. Als goede ondersteuning niet aanwezig is, ligt overbelasting op de loer. (Movisie)

Mantelzorgers vinden
Vinden is de eerste voorwaarde voor hulp en ondersteuning aan mantelzorgers, want mantelzorgers weten dikwijls zelf niet van het bestaan van deze hulp en kennen de weg er naartoe niet. De term mantelzorger is vaak al een brug te ver. Vindplaatsen van mantelzorgers zijn de zgn. ‘zorgplekken’: de wachtkamer van de huisarts, apotheken, zorgcentra en ziekenhuizen. Voor VIT is daarom samenwerking met andere organisaties en professionals heel belangrijk.

Netwerken
Wij participeren in diverse netwerken en werken samen met diverse organisaties. Daarmee willen we stimuleren dat onze samenwerkingspartners mantelzorgers herkennen, tijdig overbelasting signaleren en ook goed doorverwijzen. Dat is het uitgangspunt voor onze hulp: preventief ondersteunen om overbelasting te voorkomen. Mocht van overbelasting sprake zijn dan kunnen we de mantelzorger zodanig ondersteunen dat de zorg weer beheersbaar is en in te passen in hun dagelijks leven.
De verschillende partijen in de netwerken zien het nut van samenwerken voor de mantelzorger. De rol van de mantelzorger in de individuele situatie wordt steeds belangrijker. Betere samenwerking is een voorwaarde het creëren van een ‘mantelzorgvriendelijke samenleving’ zoals omschreven in het programma ‘Langer Thuis’ van het Ministerie van V.W.S. Door de druk op medewerkers in de zorg merken we echter ook dat aandacht voor de mantelzorger niet altijd vanzelfsprekend is. Dat betekent dat wij in alle geledingen steeds het belang en de positie van de mantelzorger naar voren blijven brengen.
De deelname van VIT in netwerken en het samenwerken met andere organisaties op het gebied van zorg en welzijn gebeurt zowel lokaal als ook regionaal.

Voorbeelden van netwerken en samenwerking:
Dementievriendelijke samenleving Aalten – Dementievriendelijke samenleving Winterswijk – Dementienetwerken – Kennisnetwerk/platform kwetsbare ouderen – Netwerk informele zorg Doetinchem – Netwerken Palliatief – Preventie Platform Jeugd – NAH groep Slingeland – Mantelzorgklankbordgroep – Wmo-raden – Empatie – Café Doodgewoon – Coalitie Erbij Doetinchem – Dementievriendelijk Oost Gelre 

 


 

VAN MANTELZORGER NAAR NABESTAANDE; NAZORG

De rolwisseling van mantelzorger naar nabestaande is groot. De reuring en zorg rond het ziekbed valt weg en de mantelzorger van gisteren is plotseling de nabestaande die geconfronteerd wordt met het gemis van de dierbare.

Meestal doet de mantelzorger zelf bericht van overlijden van de zorgvrager. Ofwel persoonlijk ofwel via een rouwbericht. Soms ook pas na verloop van tijd. Standaard bieden we dan een nagesprek aan met de mantelzorgconsulent. Soms heeft de mantelzorger behoefte aan een paar afsluitende individuele gesprekken. Dat kan vanzelfsprekend.

Gespreksgroep ex-mantelzorgers
Daarnaast bieden we mantelzorgers ook de gelegenheid om deel te nemen aan een gespreksgroep van ex-mantelzorgers die voor hun partner hebben gezorgd. Taliet van der Neut, voorheen maatschappelijk werker bij de Stichting 1940-1945, is de gespreksleider en omschrijft het verliezen van een partner als volgt:

“Het overlijden van een partner is, behalve een groot verlies, ook een afsluiting van een periode van vaak intensieve zorg. Ineens valt alles weg. Dan heb je veel te verwerken. Je hebt niet alleen het verlies van je partner te doorleven, maar ook de zorg valt weg. De aandacht en ondersteuning voor de mantelzorger die je was eindigt nogal abrupt.”

Bewust is gekozen voor een lotgenoten/gespreksgroep en niet voor een rouwgroep. Uitgangspunt is de kracht van de deelnemers om het leven weer op te pakken. “Het gaat om de  leegte die ontstaat door het wegvallen van de zorg en tijdens de gesprekken toewerken naar nieuwe zingeving of tijdsbesteding. Dat neemt niet weg dat het rouwproces er voortdurend doorheen speelt en dat daar ook de nodige aandacht voor moet zijn. Het zou een te gekunstelde scheiding zijn anders. De rouwranden laten zich altijd zien”, aldus Taliet.

“We blikken terug naar dat gedeelte van het leven dat samen geleefd is. Hoe is de laatste periode verlopen en welke gevoelens hebben we daarbij. Soms zijn door overbelasting gevoelens weggedrukt. Het is belangrijk om deze gevoelens wel te uiten om verder te komen in het rouwproces waar iedereen uiteindelijk doorheen moet.”

Reacties van deelnemers:

Je valt in een diep gat nadat je mantelzorger bent geweest.

Je voelt je erg alleen en denkt ‘waar kan ik terecht?’

Ervaring en ideeën van anderen helpen.

Je leert van anderen.

Ik heb zelf veel kunnen vertellen hoe ik me voelde.

Gezelligheid is ook belangrijk, en dat was het.

Het helpt met het beter omgaan met het geleden verlies. En geeft vertrouwen dat je het kunt.

 


 

MANTELZORGWAARDERING

Tot en met 2014 verstrekte de Rijksoverheid jaarlijks een ‘mantelzorgcompliment’ via de Sociale Verzekeringsbank. Door alle veranderingen in de zorg is deze regeling gestopt en zijn gemeenten vanaf 2015 verantwoordelijk voor een jaarlijkse blijk van waardering voor mantelzorgers. Sinds die tijd regelt VIT de uitvoering van deze mantelzorgwaardering voor verschillende Achterhoekse gemeenten.

Nadat er in de beginjaren vooral discussie was over de waarde/hoogte van deze mantelzorgwaardering besloten in 2019 een aantal gemeenten in Nederland deze waardering zelfs helemaal af te schaffen.

Dit bleek uit onderzoek van MantelzorgNL in aanloop naar de Dag van de Mantelzorg op
10 november; meestal het moment van uitgifte van de mantelzorgwaardering.
Voor mantelzorgers in 78 van de in totaal 355 gemeenten was informatie over de  mantelzorgwaardering onvindbaar of was de waardering zelfs afgeschaft.

Reacties van geldbedrag tot kleine attentie
Ook de vorm van waardering werd onderzocht. “Van de individuele waarderingen die worden uitgereikt is het overgrote deel in de vorm van een geldbedrag (46%), variërend van €20,- tot een uitschieter met €300,-, of een cadeaubon of pas (48%). Een veel kleiner deel (6%) krijgt hooguit een attentie in de vorm van een bloemetje, verwenpakket of klein presentje. De financiële waarde van de mantelzorgwaardering is zeer wisselend. Uit eerder onderzoek blijkt dat mantelzorgers het liefst individueel gewaardeerd worden, en het liefst met een geldbedrag”, aldus de onderzoekers.

Goed geregeld in de Achterhoek
Gelukkig kunnen mantelzorgers in de Achterhoekse gemeenten nog steeds rekenen op een vorm van mantelzorgwaardering. Meestal in de vorm van een cadeaubon of een geldbedrag, variërend van € 25 tot € 100. Daarbij kunnen zij deelnemen aan activiteiten als dinertjes, een gezellige beurs of markt, een high tea, een theatervoorstelling of workshops.

Voor jonge mantelzorgers uit verschillende gemeenten heeft VIT dit jaar een uitstapje naar Attractiepark Slagharen georganiseerd. Met 2 bussen vol jonge mantelzorgers, in de leeftijd van 8 – 18 jaar, toog het op zaterdag 16 november naar Slagharen. Het voordeel van een dergelijk uitje in de winterperiode bleek al snel. Sommige jonge mantelzorgers gingen wel 12 keer in de achtbaan!
Na afloop leuke reacties ontvangen van zowel de jongeren als ouders!

Meerwaarde
VIT ziet dat de mantelzorgwaardering voor mantelzorgers belangrijk is als erkenning voor hun inzet. Daarnaast zorgt de uitvoering daarvan door ons, dat mantelzorgers kennis nemen van de hulp die er voor hen is. Dat is een belangrijke meerwaarde!

 


 

WEEK VAN DE JONGE MANTELZORGER

Nadat in voorgaande jaren enkele organisaties in het land op eigen initiatief een ‘Week van de Jonge Mantelzorger’ in het leven riepen, hebben in 2019 twee landelijke belangenorganisaties, namelijk MantelzorgNL en JMZPro, het initiatief tot een landelijke week van de jonge mantelzorger genomen. Natuurlijk is VIT-hulp bij mantelzorg daarbij aangehaakt.

Van 3 t/m 9 juni vond deze eerste landelijke ‘Week van de Jonge Mantelzorger’ plaats. Tijdens deze week werd aandacht gevraagd voor jonge mantelzorgers door bewustwordings-campagnes, activiteiten op scholen en bijeenkomsten voor professionals. Doel van de eerste landelijke themaweek was de zichtbaarheid en de erkenning voor de jonge mantelzorger te vergroten.

Landelijk
De landelijke Kick-off voor deze week vond op 3 juni plaats in Apeldoorn met medewerking van staatssecretaris Blokhuis. Tijdens deze bijeenkomst kwamen vooral de jonge mantelzorgers zelf aan het woord om hun ervaringen te delen en hun wensen aan de overheid bekend te maken. ‘We gaan niet meer over jullie praten, maar met jullie praten als we beleid moeten maken’, aldus Paul Blokhuis.

Eén van de aanwezige jonge mantelzorgers was onze jmz-ambassadeur uit Groenlo,
de 14-jarige Ramon Dwars. Hij gaf de volgende tip: “Mijn mentor vroeg me of ik in mijn naaste omgeving iemand heb waar ik veel voor zorg. Dat is een veel betere vraag dan ‘Ben jij een mantelzorger?’ Want die vraag had ik waarschijnlijk met ‘nee’ beantwoord. Terwijl ik nu andere jongeren die in een vergelijkbare situatie zitten heb ontmoet. Dat is ontzettend waardevol.’’

Minister Hugo de Jonge is verantwoordelijk voor de wijze waarop er vanuit de overheid met mantelzorgers wordt omgegaan. Hij kon echter niet bij de aftrap zijn, waarop staatssecretaris Blokhuis zijn aanwezigheid toezegde. ,,Ik neem dus de tas met huiswerk mee naar minister De Jonge’’, aldus Blokhuis.

VIT
Ook VIT heeft er voor gekozen om tijdens de week van de jonge mantelzorger in te zetten op erkenning en herkenning bij iedereen die in aanraking komt met kinderen en jongeren. Daarbij in gedachten houdend de woorden van eerder genoemde jonge mantelzorger Ramon: “Ze hoeven alleen maar eens te vragen hoe het met me is, dat helpt me al”.

VIT heeft daarbij samengewerkt met het stedelijk Knooppunt Mantelzorg Apeldoorn (de Kap) en het Steunpunt mantelzorg Arnhem door in deze week de gelegenheid te bieden aan scholen en beroepskrachten, werkzaam in zorg en welzijn, gratis het theaterstuk Roos Radeloos te komen zien. Deze voorstelling is met input van jonge mantelzorgers tot stand gekomen in opdracht van de Kap in Apeldoorn. Het opent de ogen voor de impact die opgroeien met zorg kan hebben op het leven van een jongere. VIT heeft met medewerking van het Graafschap College Doetinchem het theaterstuk naar Oost-Gelderland gehaald. De voorstelling werd tweemaal bij het Graafschap College opgevoerd. Zo’n veertig professionals, raadsleden en leerkrachten bezochten de voorstelling en waren zeer onder de indruk.

Daarnaast heeft VIT een speciale editie van haar E-Nieuwsbrief uitgegeven, geheel gewijd aan informatie over- en van jonge mantelzorgers.

 


 

2019 IN CIJFERS

Mantelzorgers  
Aantal ingeschreven mantelzorgers (01-01-2019) 4.953
Aantal nieuw ingeschreven mantelzorgers 700
Aantal uitgeschreven mantelzorgers 334
Aantal ingeschreven mantelzorgers (31-12-2019) 5.319
–       waarvan jonge mantelzorgers t/m 24 jaar (31-12-2019) 629
Vrijwilligers  
Aantal ingeschreven vrijwilligers (01-01-2019) 133
Aantal nieuw ingeschreven vrijwilligers 34
Aantal uitgeschreven vrijwilligers 22
Aantal ingeschreven vrijwilligers (31-12-2019) 145
Aantal vrijwillige coördinatoren 9
Cliënten van de vrijwilligers  
Aantal ingeschreven cliënten (01-01-2019) 162
Aantal nieuw ingeschreven cliënten 63
Aantal uitgeschreven cliënten 43
Aantal ingeschreven cliënten (31-12-2019) 187
Informatie  
Bezoekers website VIT: www.vithulpbijmantelzorg.nl 15.376
Abonnees E-nieuwsbrief 3.775
Helpdeskvragen 2.167
Bezoekers presentaties/voorlichtingsbijeenkomsten 1.303
Advies en begeleiding  
Intakegesprekken 273
Begeleidingstrajecten 115
Begeleiding n.a.v. signalen ontspoorde mantelzorg 8
Lotgenotencontact  
Bezoekers mantelzorgcafés 442
Bezoekers mantelzorgbijeenkomsten met thema 269
Deelnemers activiteiten jonge mantelzorgers 255
Educatie  
Deelnemers; mantelzorgers 553
Deelnemers; vrijwilligers 120
Deelnemers externe scholing vrijwilligers en professionals  107
Respijtarrangementen  
Deelnemers dagarrangement 15
Deelnemers 3 daagsarrangement 195
   
   

 


 

VIT-HULP BIJ MANTELZORG; DE ORGANISATIE PER 31-12-2019

 

Bestuur      
Mevrouw J. Grootjans-Doornbos Voorzitter
De Heer L.F.G. Groenendaal Secretaris
De Heer W. Rigter Penningmeester
Mevrouw G.H. Te Winkel Algemeen Bestuurslid
De Heer G. Godlieb Algemeen Bestuurslid

  

Directie en medewerkers  
Ben Rikhof directeur
Hendrika Wubben coördinator
Marijke Hartman medewerker secretariaat
Jeanine Hofstra medewerker secretariaat
Elly Krabben medewerker secretariaat
Gonny Leussink medewerker secretariaat
Tanja Beerten mantelzorgconsulent
Annemiek Ebbers mantelzorgconsulent
Hilde Hondorp mantelzorgconsulent
Marjan Roerdinkveldboom mantelzorgconsulent
Ingrid te Winkel mantelzorgconsulent

 

Klachtencommissie  
Bas Plaisier voorzitter
Bernadette Wedding lid
Martje de Haan lid

 

Uit het jaarverslag 2019:

In 2019 zijn geen klachten door VIT aan de klachtencommissie voorgelegd.