Tips voor mantelzorgers

De Dag van de Mantelzorg op 10 november jl. bood mantelzorgers de mogelijkheid om deel te nemen aan diverse activiteiten en in veel gemeenten kregen mantelzorgers ook andere vormen van waardering uitgereikt. Ook in de media werd veel aandacht besteed aan het onderwerp mantelzorg.

In het Algemeen Dagblad schreef Dominique Prins het volgende: 

Zorg goed voor jezelf. Maar hoe dan? 
Tien tips voor mantelzorgers

Tip 1: Reserveer tijd voor jezelf
Ton Terpstra (64) zorgt al vijf jaar intensief voor zijn echtgenote Francis, die MS heeft. ,,Ik vind het lastig spontaan de fiets te pakken. Soms vraag mijn vrouw nét op dat moment of ik de aardappels even wil schillen – dat kan ze zelf niet meer. Daarom is het handig om vaste momenten voor jezelf te creëren, bijvoorbeeld iedere maandagmiddag van 4 tot 5. Zo weet je allebei waar je aan toe bent.”

Tip 2: Breng zoveel mogelijk structuur aan in de dagen
Nog een tip van mantelzorger Terpstra: ,,Breng, voor zover mogelijk, structuur aan in de dagen en de (huishoudelijke) taken die je naast je werk moet doen. Ik probeer bijvoorbeeld de was altijd op een vaste dag in de week af te handelen. Dat geeft rust; op andere dagen hoef ik in ieder geval niet over de was na te denken, omdat ik weet dat ik die op donderdag doe.”

Tip 3: Zorg voor duidelijkheid
Wat ook rust geeft, is samen zorgen voor duidelijkheid, aldus Terpstra. ,,Wij doen dat bijvoorbeeld met lijstjes. Mijn vrouw had de neiging om iedere minuut te vragen of ik iets wilde doen of pakken – ze is zelf nauwelijks nog mobiel. Ik begrijp de neiging, want voor mij is het een kleine moeite om even naar de keuken te lopen, maar het gaf onrust als ik net de krant zat te lezen. Daarom schrijft ze haar verzoeken nu op een lijstje. Als ik de krant uit heb, vraagt ze of ik de dingen op dat lijstje kan uitvoeren.”

Tip 4: Maak gebruik van digitale communicatiemiddelen
Het kan lastig zijn om familie of vrienden bij de mantelzorg te betrekken. Toch is dat verstandig, zegt expert mantelzorg Cecil Scholten van het kenniscentrum voor langdurende zorg Vilans. ,,Mantelzorg begint vaak klein en vanzelfsprekend, maar gaandeweg wordt het vaak intensiever. Als je het moeilijk vindt om hulp te vragen, kun je gebruikmaken van digitale zorgnetwerken als Familienet of Caren Zorgt. Hierin kun je je omgeving op de hoogte houden, een agenda bijhouden en hulp vragen bij zorgtaken. Dat is makkelijker dan alles steeds aan dezelfde buurvrouw te moeten vragen.”

Tip 5: Zorg dat jij en je netwerk de juiste kennis hebben
Als je weet wat je kunt verwachten en hoe je bepaalde taken het best kunt uitvoeren, scheelt dat volgens Scholten veel stress. ,,Hoe ga je bijvoorbeeld om met een licht dementerend iemand? Hoe til je iemand uit zijn stoel zonder je rug te veel te belasten? Schakel een beroepskracht in die jou en je netwerk tips kan geven. Vraag ook wat je kunt verwachten en hoe je je daarop kunt voorbereiden. Zo houd je enigszins grip op de situatie.”

Tip 6: Maak tijd voor je relatie
Sarah Groen (31) en haar man zorgen voor hun zwaar gehandicapte dochter Mirthe (6). ,,Mathijs en ik zijn Mirthes ogen, haar oren, haar handen; haar alles eigenlijk. We zorgen graag voor haar, maar het is ook fijn dat ze één weekeinde per maand naar een logeerhuis gaat. Zij doet daar leuke dingen, wij hebben tijd voor elkaar en zijn even partners in plaats van zorgverleners.”

Tip 7: Durf los te laten
Als mantelzorger wil je het natuurlijk zo goed mogelijk doen, en je dierbare de best mogelijke zorg geven. Toch kan het heilzaam zijn die hoge eisen soms los te laten, tipt Sarah Groen. ,,Als iemand anders de zorg even overneemt, gaat dat misschien niet altijd precies op de manier waarop jij het zou willen. Accepteer dat en geef de regie toch af en toe uit handen.”

Tip 8: Informeer je werkgever
Hoewel 70 procent van alle mantelzorgers een betaalde baan heeft, vertelt maar de helft op het werk over zijn of haar zorgtaken. Zonde, vindt Ginette Klein, coördinator van de Mezzo Mantelzorglijn. ,,Mensen denken: dat is een privézaak, daar heeft mijn werkgever niets mee te maken. Maar door je mantelzorgtaken wél aan te kaarten, geef je collega’s de kans met je mee te denken (misschien wil iemand eens een dienst ruilen?) en kun je wellicht gebruik maken van zorgverlofregelingen.”

Tip 9: Schakel de hulp in van een zorgconsulent
Als mantelzorger moet je wegwijs worden in het doolhof van loketten, instanties en regeltjes. Beperk die frustratie door een deskundige in te schakelen, zegt Ginette Klein. ,,Dat kan bij de Mezzo Mantelzorglijn of in je eigen regio. Veel gemeenten kennen lokale steunpunten mantelzorg, waar je terecht kunt met vragen. Zij kunnen je vertellen waar je moet zijn om de juiste zorg aan te vragen. Ook mantelzorgmakelaars zijn in opkomst. Die zijn niet gratis, maar kunnen vaak wel een deel van de mantelzorgtaken overnemen.”

Tip 10: Deel de zorg vanaf het begin
Hoewel mantelzorg in het begin vaak goed te doen is, is het toch slim om al meteen hulptroepen in te schakelen, zegt Klein. ,,Zo kunnen jij en degene om wie het gaat allebei wennen aan het idee dat er ook anderen bij betrokken zijn en voorkom je dat je zelf onmisbaar wordt. Denk bij het delen van de zorg overigens ook eens aan vrijwilligers die bijvoorbeeld komen oppassen, zodat je zelf even weg kunt.”